Hoàng đản theo quan niệm y học cổ truyền

Chửng danh
Trong những y văn cể người ta đã sớm đề cập đến chứng bệnh này. Tên chứng “hoàng đản”, đầụ tiên có ỏ sách Nội kinh (bộ sách Đông y kinh điển bậc nhất “Hoàng đế Nội kinh”, thế kỷ V-III trưốc công nguyên), thiên “Bình nhân khí tượng luận”, Tố Vấn viết: “Tiểu tiện sắc vàng, thích nằm đó là hoàng đản. Tròng mắt vàng đó là hoàng đản”. Đời Hán, trong sách Thương hàn luận gọi hoàng đản ngoại cảm là phát hoàng; sách Kim quỹ yếu lược đưa hoàng đạn nội thướng thống nhất thành bệnh hoàng đản hoặc hoàng gia. Đời Tuỳ, sách Chư bệnh nguyên hậu luận và đờí Tông, sách Thánh tế tổng lục thống nhất gọi bệnh này là hoàng bệnh. Đời Thanh, sách “Tạp bệnh nguyên lưu tê chúc, Chư đảm ĩigiíồn lưu” gội là^chứng ôn hoàng hoặc dịch hoàng ở Việt Nam: Theo Tuệ Tĩnh và Hải Thượng lãn Ông: bệnh có các biểu hiện mắt vàng, da vàng, nước tịểu vàng là hoàng đản. Tuệ Tĩnh còn chia ra ngũ đản: hoàng hãn, hoàng đản, tửu đản, cốc đản, nữ lao đản [30], Ị31Ị, [32].

Trong lịch sử tên chứng hoàng đản tuy phức tạp, nhưng về lâm sàng các triệu chứng đặc trưng của nó vẫn thuộc hoàng đản trong Nội kinh. Do đó, lấy hoàng đản làm tên chứng, là tên chung cho mọi chứng đản .:

Định nghĩa
Hoàng đản là; đo thời khí dịch độc: thấp nhiệt, hàn ôn,... ngoại tà xâm phạm; hoặc do ăn uống không chế tiết, uống rượu vô độ, ngộ độc thức ăn hoặc lao lực nội thương, dẫn đến dịch độc trệ lưu, hàn thấp trỏ trệ, thấp nhiệt giao chưng, khí trệ huýết ứ và công nàng của cán đôm tỳ vị mất điều hoà, đỏm mất sơ tiết mà dịch mật trằn lưu, xuất hiện mặt, mắt, da toàn thân phát vàìig, tiểu tiện vàng đặm, đổ là những triệu chứng đặc trưng chủ yếu.

Phạm vi
Hoàng đẫn là một chửng tồn tại trong rất nhiều bệnh ngoại cảm và nội thương. Hoàng đản theo quan niệm y học cổ truyền có cùng ý nghĩa vối hoàng đản theo quan niệm y học hiện đại. Các bệnh có chửng hoàng đản của y học hiện đại cổ thể biện trị theo qúản niệm y học cơ truỳềii, ví dụ như: viêm gan virus, tổn thương gan do trúng độc, xơ gan, sỏi mật, viềm túi mật, thiêu sót trong chức nãng chuyển hoá bilirubin có tính tiên thiên, hoàng đản tan huyết... [89].

Đọc thêm tại:

• http://dieutrigan.blogspot.com/2014/09/ca-gai-leo-cay-cho-e-va-benh-gan.html
• http://dieutrigan.blogspot.com/
• http://dieutrigan.blogspot.com/2014/09/su-phat-trien-hoang-trong-lich-su.html