Chú ý: thời kỳ can đồm thấp nhiệt lấy thanh lợi can đồm là chính, thấp cơ bản được thanh trừ lấy kiện tỷ hoà vị là chu phoi hợp với thanh sơ. Thòi kỳ hồi phục lấy dưỡng can kiện vị là chủ để củng cô'hiệu quả điều trị. Lâm sàng gặp nhiệt năng hơn thấp của can đỏm thấp nhiệt, rất dễ dẫn đến ứ nhiệt họ ủt phủ khí không thông mà hại đến âm dịch, do đó ngoài phép thanh nhiệt thông phủ, hoạt huyết hoá ứ ra, còn phải cần coi trong bảo hộ âm, trong dùng sinh địa, gia thêm huyền sâm, mạch môn đông để dưỡng âm. Nếu thấp nặng hơn nhiệt, thấp trỏ trệ khỉ dễ dẫn đến thấp ilất mà nhiệt tích, nên dùng xích thược, uất kim hoạt huyết giải uất, lấy lợi thấp tà để thanh trừ. Chứng này trong quá trình hướng đến khỏi bệnh đã qua các giai đoạn tỳ hư thấp trệ hoặc can uất tỳ hư, vì thế khi điều trị nên kết hợp vói các thuốc kiện tỳ, không thể dùng thanh nhiệt lợi thấp quá dài làm tổn thương chính khí.

Đỏm nhiệt ứ kết:

 Triệu chứng: Mắt vàng, toàn thân vàng tươi hoặc có lẫn sắc xanh, hạ sưồn phải đau tức, kịch liệt, cự án, đau lan lên bả vai. Miệng đắng, nôn, vị quản đầy trướng, đại tiện thất thưòng, lúc nát lúc táo, tiểu tiện vàng; kèm theo nhiệt: sốt cao phiền táo hoặc hàn nhiệt vãng lai. Khi đau kịch liệt mồ hôi ra nhiều, tay chân quyết lạnh, nôn ra dịch mật, lưỡi đỏ hoặc đỏ tốỉ, rêu vàng dày bẩn, mạch huyền hoạt sác, khi đau nhiều mạch trầm huyền.

Pháp điều trị: Thanh lợi can đởm, hành ứ thông tiết. Do bệnh tại can đồm, phần nhiều do đỏm nhiệt hoặc sỏi biến kết, trỏ trệ đường dẫn mật làm cho sự bài tiết mật thất thường, ứ nhiệt chưng đốt can đỏm làm cho dịch mật tràn ra ngoài, vì thế cần phải thanh lợi can đỏm, hành ứ thống tiết.

 Phương dược

Phương dược thường dùng: Đại sài hồ thang gia giảm: bắc sài hồ, hoàng cầm, chỉ thực, sinh đại hoàng, kim tiền thảo, nhân trần cao, kim ngân hoa, bồ công anh, hải kim sa.

Trong phương sài hồ, hòàng cầm, kim tiền thảo, hải kim sa để sơ can lợi đỏm thanh nhiệt bài sỏi. Nhân trần, đại hoàng, chỉ thực để tiết nhiệt thoái hoàng, lý khí thông tiện. Kim ngân hoa để thanh nhiệt giải độc, khai uất.

Gia giảm: Nếu đau nhiều gia diên hồ sách, xuyên luyện tử. Nếu đại tiện táo kết, bụng trướng nặng gia mang tiêu, tiêu binh lang. Nôn nhiều nặng gia: yêu long can, bán hạ. Nếu sốt cao phiền táo gia tri mẫu, sinh thạch cao, chi tử. Nếu hoàng đản nặng tăng liều dùng nhân trần 90g, xích thược 30g kèm theo gia thêm hổ trượng, bán biên liên, sỏi mật làm tắc đường mật mà đau nhiều, nôn, khi nóng khi lạnh dùng Ô mai hoàn. Nếu đỏm nhiệt ứ kểt diễn biến thành hoả độc tích thịnh bệnh nhân hoàng đản nặng, sốt cao, hạ sưòn đau kịch liệt, tay chân quyết lạnh, mạeh trầm kết, lưỡi đỏ rêu vàng bẩn nên dùng Hoàng liên giải độc thang để thanh nhiệt giải độc, lương huyết tả hoả, thanh lợi can đỏm. Nếu chính khí bị tổn thương, thần chí không tỉnh táo, mồ hôi ra nhiều chi lạnh, có xu hướng xuất huyết, lưỡi đỏ rêu vàng khô, mạch tế hoặc tế sác thuộc chính hư tà ẩn, cần phải cấp dùng thanh nhiệt giải độc, ích khí hồi dương dùng Hoàng liên giải độc thang, Ngũ vị tiêu độc ẩm gia nhân sâm, phụ tử, mạch môn đông hoặc gia Sinh mạch tán.

Đọc thêm tại: http://dieutrigan.blogspot.com/2014/09/benh-ly-va-tri-benh-nhiet-oc-tich-thinh.html